Een interessant en leuke blog: dat kan niet!

Ik lees een interessant boek over een leuke stad. Een goede zin, toch? Geen haar op ons hoofd die overweegt te zeggen Ik lees een interessante boek; laat staan dat we twijfelen over een leuke stad. Een leuk stad klinkt – en is – immers hartstikke fout.

Het vervoegen van bijvoeglijk naamwoorden (leuk of leukeinteressant of interessante) gaat bij moedertaalsprekers van het Nederlands gelukkig meestal automatisch goed. Meestal? Inderdaad, er zijn gevallen waarbij het misgaat.

Wanneer gaan we de mist in?

Het probleem ontstaat bij woorden waarvan het niet zo duidelijk is welk lidwoord erbij hoort. Van boek weten we honderd procent zeker dat het een het-woord is, en stad is zeker de. Blijkbaar snappen we dan meteen wat de gevolgen zijn voor het bijvoeglijk naamwoord en weten we of we er een -e achter moeten zetten of niet. Bij ‘nieuwe’ woorden, zoals woorden die we overnemen uit het Engels, ligt het lastiger. In principe zijn Engelse leenwoorden de-woorden (zoals airbag), maar bij bepaalde groepen – bijvoorbeeld stofnamen – is gekozen voor het (het denim). Om het nog wat ingewikkelder te maken, is er bovendien een lijst met woorden waarbij je zowel de als het kunt gebruiken. Blog of weblog is zo’n woord.

Vrijheid blijheid?

Keuzevrijheid dus; fijn! Of toch niet? Jawel, als je maar consequent bent. Het staat erg slordig als je het in de ene zin over de blog hebt, en even verderop over het blog. Maar er komt meer bij kijken. Prima als je kiest voor het blog, maar schrijf dan ook een interessant blog en niet een interessante blog. En zeker niet beide varianten in één zin, zoals in de titel van deze blog: Een interessant en leuke blog. Dat is helemaal uit den boze.

Met of zonder -e?

Het is dus best handig om de regels te kennen. Daarom geef ik je hier een schema:

de-woord het-woord
de mooie tuin het nieuwe huis
een mooie tuin een nieuw huis

Zoals je ziet, krijgt het bijvoeglijk naamwoord altijd een -e, behalve als het gaat om een onbepaald het-woord. In gewonemensentaal: bij het-woorden krijgt het bijvoeglijk naamwoord geen -e na het woordje een of als er überhaupt geen lidwoord is, zoals bij Lekker weer!.

Dit of deze?

En als je dan toch aan het nadenken geslagen bent, sla dan ook acht op het gebruik van dit en dat of deze en die. Kies je voor de blog, schrijf dan deze blog of die blog. Dit en dat horen bij het-woorden. Omdat ik van schema’s houd, zal ik ook deze regel met een tabel verduidelijken:

  de-woord het-woord
hier deze e-mail dit artikel
daar die e-mail dat artikel

De blog of het blog?

Zoals ik al zei, kan het allebei. Er zijn mensen die zweren bij het blog (of het weblog), omdat het afkomstig zou zijn van logboek, dat een het-woord is. Aangezien er geen boek meer te bekennen is in het woord blog, volg ik liever de massa: de blog heeft 49.600.000 hits op Google, het blog slechts 750.000. Natuurlijk is Google niet heilig, maar het geeft wel aan dat de blog vertrouwd klinkt.

Kortom, kies wat je het meest aanspreekt, maar wees wel consequent. Hopelijk was deze blog nuttig voor je!

    22 oktober 2012 door Emily
    Categorie: Blog, Taaltips | Tags: , , , | 21 berichten

    Berichten (21)

    1. Ik blijf er mee worstelen: de of het blog. Geen idee wat ik nu ‘natuurlijker’ vind klinken. Ik neig naar ‘het’, maar goed, dat zal wel aan mij liggen 🙂

    2. Ik typ in ‘de het blog’ tijdens het schrijven van mijn blog voor blog.tumult.nl en ik kom meteen op jouw site terecht Emily! (2e hit in google) Well done! 🙂

    3. Veel Nederlanders slaken een zucht over de Duitse grammatica. De Nederlandse is echt niet makkelijker.
      Ik blijf het lastig vinden, wel of geen e, wel of geen dit of deze. Misschien moet ik er eens serieus werk van maken.

      • Hoi Anne, inderdaad, zelfs als je de regels kent, moet je blijven opletten;-) Je moet in ieder geval altijd weten of het een de-woord of een het-woord is. Ken je de app ‘de het’ al? Misschien heb je daar wat aan. Als ik je nog ergens mee kan helpen, dan hoor ik het graag. Succes!

    4. Engelse woorden zijn ‘de’ woorden. Daarom zegt mij het feit dat ‘de’ blog 49.600.000 hits op google heeft in vergelijking met 750.000 hits voor ‘het’ blog totaal niets. We schrijven in het Nederlands en dan prefereer ik HET blog.

    5. Hoi Emily,

      Ook ik neig meer naar _het_ blog. Maar dan nog: is er geen verschil tussen blog als in ‘een verzameling artikelen’ en blog als in ‘dat ene artikel’? Of is het in het laatste geval altijd ‘blogartikel’?

      Groet,
      Guido

      • Hoi Guido,
        Als je liever ‘het blog’ schrijft, is dat natuurlijk prima! Volgens mij kun je in beide gevallen (een site waarop je blogt en het artikel zelf) het woord ‘blog’ gebruiken, maar dan zou ik wel consequent voor één lidwoord kiezen. Blogartikel kom ik inderdaad ook vaak tegen; dat lijkt me een mooi alternatief.
        Hartelijke groeten,
        Emily

    6. hi,

      Als je erover twijfelt zijn de schema’s erg handig.Ik zelf blijf het ook lastig vinden, maar nu ga ik er extra opletten

    7. Mijn gevoel zegt De, maar ik lees overal Het. Ben ik nou gek, dacht ik. Gelukkig, niet gek en ook niet dom. Ik blijf dus De gebruiken. Klinkt veel natuurlijker in mijn oren. Heb je artikel even op Twitter gedeeld. @linearectanu

    8. Totaal verbaasd leest ik hier dat ‘de blog’ blijkbaar populairder is dan ‘het blog’.
      Ik wil dan ook nog een pleidooi doen voor ‘het blog’.

      Blog is een afkorting/verbastering/samenvoeging van ‘web log’, of ‘web logboek’. De web log, dat klinkt toch niet? Het is ook ‘het web’, niet ‘de web’.

      Case closed, wat mij betreft 😉

      • Hallo Marc, bedankt voor je pleidooi. Ik wil er toch even op reageren;-) Je zegt onder andere dat het ‘het blog’ zou moeten zijn omdat het ‘het weblog’ is en ‘het web’. Deze redenering klopt niet helemaal, want bij samenstellingen bepaalt het laatste deel altijd het lidwoord. Het is bijvoorbeeld ‘de keuken’ en ‘het kastje’; vandaar ‘het keukenkastje’. Maar als jij een voorkeur hebt voor ‘het blog’, is dat natuurlijk prima!

    9. “de blog heeft 49.600.000 hits op Google, het blog slechts 750.000.”

      Dat zegt helemaal niets. Elke combinatie met “de” scoort in de zoekresultaten hoger. Google maar eens op denim.

      De denim: 22.800.000
      Het denim: 10.100.000

      Uit dit zoekresultaat zou je de foute conclusie kunnen trekken dat “de denim” de juiste schrijfwijze is. Fout!

      Een dom Google zoekalgoritme dwingt ons dus het verschrikkelijke “de blog” te gebruiken. Vreselijk, waar gaat het naar toe in deze wereld 🙁

      • Beste Jan,

        Natuurlijk is het aantal hits niet heilig, maar bij ‘blog’ gaat het om een geval waarbij beide lidwoorden correct zijn, dus je hebt het zelf voor het kiezen. Zie ook Onze Taal: https://onzetaal.nl/taaladvies/engelse-woorden-de-het-weblog. Ook daar wordt gesteld dat ‘de weblog’ vaker lijkt voor te komen. En Google dwingt ons toch nergens toe? En ik overigens ook niet hoor, als je maar consequent bent!

        Groeten, Emily

      • Dat “de denim” meer resultaten heeft dan “het denim” heeft volgens mij grotendeels te maken met het feit dat, in tegenstelling tot blog, het woord denim voornamelijk bijvoeglijk wordt gebruikt. Denk aan “de denim jas”, “de denim broek”, “de denim rokjes”. Die zitten ook allemaal tussen de Google-resultaten.

        Daarnaast zitten er tussen de zoekresultaten ook andere talen. Franse resultaten met “pantalon de denim noir”, of Spaanse met “los pantalones de denim”.

        En dan zeg je misschien “maar ‘de blog’ heeft dan vast ook resultaten van andere talen!” En ja, dan heb je gelijk.

        Als ik via geavanceerde zoekinstellingen op Google zoek naar alleen Nederlandstalige pagina’s, dan krijg ik 596.000 resultaten voor “de blog” en 478.000 resultaten voor “het blog”. “De” wint nog steeds, maar het verschil is om eerlijk te zijn wel een stuk kleiner. (“de” heeft slechts 25% meer resultaten in Nederlands, in tegenstelling tot 6513%(!) meer in alle talen)

        Verdere cijfers (van alleen Nederlandstalige resultaten van een exacte woordengroep):

        die blog – 24.700 resultaten
        dat blog – 16.900 resulaten
        (46% meer “die” dan “dat”)

        deze blog – 1.400.000 resulaten
        dit blog – 920.000 resulaten
        (52% meer “deze” dan “dit”)

        een leuke blog – 56.900 resulaten
        een leuk blog – 13.000 resulaten
        (338% meer “leuke” dan “leuk”)

        een interessante blog – 5.820 resulaten
        een interessant blog – 2.140 resulaten
        (127% meer “interessante” dan “interessant”)

        Conclusie: Gebruik als de-woord komt consistent vaker voor, maar het verschil is niet groot genoeg om gebruik als het-woord als zeldzaam te kunnen bestempelen.
        Wel is het verschil tussen “een leuk blog” en “een leuke blog” opmerkelijk groot.

    Schrijf een bericht

    Verplichte velden zijn gemarkeerd *